CuPb5Sn5Zn5

CuSn5Zn5Pb5 Nedir?

CuSn5Zn5Pb5, yaygın ticari adıyla RG5 veya kızıl bronz, bakır esaslı; kalay, çinko ve kurşun içeren çok bileşenli bir döküm bronz alaşımıdır. EN 1982 standardında döküm ürünler için CuSn5Zn5Pb5-C / CC491K, ilgili külçe malzemesi için ise CuSn5Zn5Pb5-B / CB491K olarak tanımlanır. Çorum Bronz tarafından KUPTİN® R5 ticari adıyla üretilmekte ve farklı ürün formlarında tedarik edilmektedir.

Alaşımdaki kalay mekanik dayanım ve aşınma davranışına, çinko dökülebilirliğe, kurşun ise talaşlı işlenebilirliğe, karşı yüzeye uyum sağlama kabiliyetine ve yataklama uygulamalarında yabancı parçacıkları bünyesine gömebilme davranışına katkıda bulunur.

Bu özelliklerin birleşimi CuSn5Zn5Pb5'i; pompa ve vana parçalarından bronz burçlara, kaymalı yataklardan genel makine elemanlarına kadar geniş bir kullanım alanına sahip, çok yönlü bir kızıl bronz haline getirir.

CuSn5Zn5Pb5 Kimyasal Bileşimi

EN 1982 kapsamında CuSn5Zn5Pb5-C / CC491K için temel kimyasal bileşim değerleri şöyledir:

• Cu + Ni: %83,0-87,0

• Sn (Kalay): %4,0-6,0

• Zn (Çinko): %4,0-6,0

• Pb (Kurşun): %4,0-6,0

• Ni (Nikel): en fazla %2,0

• Fe (Demir): en fazla %0,30

• P (Fosfor): en fazla %0,10

• Sb (Antimon): en fazla %0,25

• S (Kükürt): en fazla %0,10

• Al (Alüminyum): en fazla %0,01

• Si (Silisyum): en fazla %0,01

Bu alaşımda dikkat edilmesi gereken önemli teknik nokta, ana bakır değerinin yalnızca Cu miktarını değil, Cu + Ni toplamını ifade etmesidir.

Kimyasal bileşim alaşımın tanımlanmasında temel kriterlerden biridir. Nihai ürünün sipariş şartlarına uygunluğu gerektiğinde üretim lotuna ait kimyasal analiz, ürün analiz sertifikası ve kalite kontrol sonuçları üzerinden doğrulanmalıdır.

Mekanik ve Tipik Fiziksel Özellikler

CuSn5Zn5Pb5'in mekanik özellikleri uygulanan döküm yöntemine göre değişir. EN 1982 kapsamındaki minimum referans değerleri şöyledir:

• Kum döküm (GS): çekme dayanımı ≥200 MPa, akma dayanımı ≥90 MPa, uzama ≥%13, sertlik ≥60 HBW

• Kokil döküm (GM): çekme dayanımı ≥220 MPa, akma dayanımı ≥110 MPa, uzama ≥%6, sertlik ≥65 HBW

• Savurma döküm (GZ): çekme dayanımı ≥250 MPa, akma dayanımı ≥110 MPa, uzama ≥%13, sertlik ≥65 HBW

• Sürekli döküm (GC): çekme dayanımı ≥250 MPa, akma dayanımı ≥110 MPa, uzama ≥%13, sertlik ≥65 HBW

Tipik fiziksel özellikler arasında yaklaşık 8,8 g/cm³ yoğunluk, 0,373 J/(g·K) özgül ısı, 18,2 × 10⁻⁶/K ısıl genleşme katsayısı, 71 W/(m·K) ısıl iletkenlik ve 8,5 MS/m elektriksel iletkenlik yer alır.

Bu fiziksel değerler tipik teknik referanslardır ve ürün garantisi olarak değerlendirilmemelidir. Gerçek değerler kimyasal bileşim, döküm yöntemi, ürün kesiti, sıcaklık ve ölçüm koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Çorum Bronz Teknik Değerlendirmesi

CuSn5Zn5Pb5'in öne çıkan özellikleri iyi dökülebilirlik, yüksek talaşlı işlenebilirlik, uygun korozyon davranışı ve sürtünmeli temaslarda karşı yüzeye uyum sağlayabilme kabiliyetidir.

Kurşun fazı özellikle yataklama uygulamalarında işlenebilirliğin ve uyum kabiliyetinin geliştirilmesine katkıda bulunur. Bu nedenle RG5, çok yüksek yüzey basınçlarından ziyade hafif ve orta yüklerin, güvenilir işlenebilirliğin ve iyi döküm özelliklerinin önemli olduğu uygulamalarda sık değerlendirilen bronz alaşımlarından biridir.

Çorum Bronz'un üretim ve malzeme tedarik yaklaşımında CuSn5Zn5Pb5 yalnızca alaşım kodu veya kimyasal bileşim üzerinden değerlendirilmez. Özellikle kaymalı yatak ve burç uygulamalarında:

• Statik ve dinamik yük,

• Kayma ve dönme hızı,

• Karşı yüzey sertliği ve yüzey kalitesi,

• Yağlama yöntemi,

• Çalışma boşluğu,

• Çalışma sıcaklığı,

• Parça kesiti ve geometrisi,

• Korozyon ortamı,

• Beklenen servis ömrü

birlikte değerlendirilmelidir.

Alaşımdaki kurşun içeriği CuSn5Zn5Pb5'i kendiliğinden yağlayıcı bir malzeme haline getirmez. Uygun yağlama koşulları yük, hız, karşı yüzey, çalışma boşluğu ve sıcaklıkla birlikte belirlenmelidir.

Ayrıca kurşun içeren bir alaşım olması nedeniyle içme suyu, gıda veya özel hijyen gereksinimleri bulunan uygulamalarda yalnızca malzeme kalitesine göre karar verilmemelidir. Yürürlükteki mevzuat, izin verilen kurşun salımı ve ilgili ürün sertifikaları proje bazında ayrıca doğrulanmalıdır.

CuSn5Zn5Pb5 Kullanım Alanları

CuSn5Zn5Pb5; iyi dökülebilirlik, işlenebilirlik ve sürtünmeli çalışma davranışının birlikte önemli olduğu çok sayıda endüstriyel uygulamada kullanılır.

Başlıca kullanım alanları arasında:

• Pompa gövdeleri,

• Pompa çarkları,

• Vana gövdeleri ve vana parçaları,

• Endüstriyel armatürler,

• Boru bağlantı parçaları,

• Hafif ve orta yüklü kaymalı yataklar,

• Bronz burçlar,

• Yatak kovanları,

• Küçük ve orta boy dişliler,

• Hidrolik sistem parçaları,

• Pnömatik sistem parçaları,

• Kılavuzlar,

• Kızaklar,

• Aşınma plakaları,

• Endüstriyel su sistemlerinin pompa ve vana parçaları,

• Teknik resme göre üretilen özel makine parçaları

yer almaktadır.

Bu kullanım örnekleri tek başına malzemenin uygulamaya uygun olduğunu göstermez. Özellikle yük, hız, sıcaklık, korozyon veya emniyet gereksinimlerinin kritik olduğu uygulamalarda nihai alaşım seçimi mühendislik şartlarına göre doğrulanmalıdır.

Üretim Teknolojisi ve Ürün Formları

KUPTİN® R5 CuSn5Zn5Pb5, ürün formu, ölçü, parça geometrisi, gerekli mekanik özellikler ve sipariş şartnamesine bağlı olarak farklı döküm yöntemleriyle üretilebilir.

Başlıca üretim yöntemleri:

• Kum döküm,

• Kokil döküm,

• Savurma döküm,

• Sürekli döküm,

• Projeye özel döküm

olarak uygulanabilir.

CuSn5Zn5Pb5 yalnızca teknik resme göre özel döküm parça olarak değil, farklı yarı mamul ve ürün formlarında da temin edilebilir.

Başlıca üretim ve satış formları:

• Yuvarlak bronz çubuk,

• Bronz boru,

• Bronz burç,

• İçi boş parça,

• İçi dolu parça,

• Halka,

• Lama,

• Levha,

• Özel kesit,

• Teknik resme göre özel döküm

şeklindedir.

Üretim yöntemi seçilirken ürün geometrisi ve ölçüsünün yanında istenen mekanik özellikler, talaşlı imalat payı, üretim miktarı ve çalışma koşulları da dikkate alınmalıdır.

Çorum Bronz'dan CuSn5Zn5Pb5 Üretimi, Satışı ve Tedariki

Çorum Bronz, CuSn5Zn5Pb5-C / CC491K RG5 kızıl bronzunda üretici olmanın yanı sıra alaşımın farklı ürün formlarında satış ve tedariğini sağlayan bir metal tedarikçisi olarak da hizmet vermektedir.

Üretim kabiliyetlerinin yanı sıra Çorum Bronz Metal Market üzerinden CuSn5Zn5Pb5; yuvarlak çubuk, bronz boru, içi boş malzeme, burç, lama, levha ve uygun diğer yarı mamul formlarda müşterilere sunulabilmektedir.

Bu yapı sayesinde ihtiyaçlar:

• Standart veya mevcut ölçülerde hazır malzeme tedariği,

• İhtiyaca göre boy kesim ve ölçülendirme,

• Bronz boru ve içi boş malzeme tedariği,

• Yuvarlak çubuk, lama ve levha tedariği,

• Özel çap ve kesit talepleri,

• Teknik resme göre özel döküm,

• Projeye uygun üretim yönteminin belirlenmesi

kapsamında değerlendirilebilir.

Dolayısıyla RG5 ihtiyacı yalnızca sıfırdan özel döküm üretimiyle sınırlı değildir. Talep edilen ölçü ve ürün formunun uygun olması halinde hazır veya yarı mamul ürün üzerinden tedarik sağlanabilir; standart ürünlerin karşılamadığı ölçü ve geometrilerde ise Çorum Bronz'un döküm üretim kabiliyetlerinden yararlanılabilir.

Bu yaklaşım, üretim ile Metal Market tedariğinin aynı yapı içerisinde değerlendirilmesini ve proje için teknik ve ekonomik açıdan uygun ürün formunun belirlenmesini sağlar.

CuSn5Zn5Pb5 Satın Alma ve Teklif Süreci

CuSn5Zn5Pb5 fiyatı ve teslim süresi; talep edilen ürün formuna, çap ve kesit ölçülerine, boru veya içi boş ürünlerde iç ve dış çapa, boya, toplam miktara, üretim yöntemine, özel döküm ihtiyacına ve talep edilen kalite dokümantasyonuna göre değişiklik gösterebilir.

RG5 bronz çubuk, bronz boru, burç, içi boş malzeme, lama, levha ve özel döküm seçenekleri; güncel stok durumu, üretilebilir ölçüler, termin süresi ve fiyat bilgisi için Çorum Bronz ile iletişime geçilebilir.

Standartlar ve Karşılaştırılabilir Kaliteler

CuSn5Zn5Pb5 döküm ürünlerinin Avrupa standardındaki temel tanımı EN 1982 CuSn5Zn5Pb5-C / CC491K'dır.

CuSn5Zn5Pb5-B / CB491K, ilgili külçe tanımıdır ve nihai döküm ürün kalite tanımı olan CuSn5Zn5Pb5-C / CC491K ile aynı anlamda kullanılmamalıdır.

Eski DIN sistemindeki döküm kalite tanımı G-CuSn5ZnPb / 2.1096.01, eski külçe tanımı ise GB-CuSn5ZnPb / 2.1097'dir.

Uluslararası karşılaştırmalarda:

• UNS C83600

• SAE 40

• BS 1400 LG2

• AS 1565 C83600A

• JIS CAC406

• JIS CAC406C

• PN B555

CuSn5Zn5Pb5 ile karşılaştırılabilen kalite tanımları arasında yer alır. Ancak kimyasal bileşim, mekanik özellikler ve ürün standardı sınırları farklı olabileceğinden bu kalite adları otomatik olarak birebir eşdeğer kabul edilmemelidir.

ISO 1338:1977 CuPb5Sn5Zn5 tarihsel ve geri çekilmiş bir standart tanımıdır ve güncel EN kalite kodunun yerine kullanılmamalıdır.

ASTM B505/B505M sürekli döküm, ASTM B271/B271M savurma döküm, ASTM B584 genel bakır alaşımı dökümleri ve ASTM B62 vana, flanş ve bağlantı parçası dökümleri için kullanılan ürün standartlarıdır. Bu standartlar doğrudan alaşım kalite adı değildir.

Uluslararası kalite karşılaştırmalarında yalnızca alaşım kodlarının benzerliği esas alınmamalı; kimyasal bileşim, ürün formu, üretim yöntemi, mekanik özellikler ve teslim koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Mühendislik ve Kalite Notu

Bu bölümde verilen kimyasal, mekanik, fiziksel ve uygulamaya yönelik bilgiler CuSn5Zn5Pb5 malzeme seçimini, ürün formunun belirlenmesini ve tedarik değerlendirmesini desteklemek amacıyla hazırlanmıştır.

Mekanik özellikler kullanılan döküm yöntemine bağlı olarak değişmektedir. Kum döküm, kokil döküm, savurma döküm ve sürekli döküm için belirtilen mekanik değerler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Nihai ürün özellikleri;

• Sipariş şartnamesi,

• İlgili standart,

• Döküm yöntemi,

• Parça kesiti ve geometrisi,

• Ölçüler ve toleranslar,

• Talaşlı imalat payları,

• Çalışma ve çevre koşulları,

• Üretim lotu,

• Kimyasal analiz,

• Ürün analiz sertifikası,

• Kalite kontrol sonuçları

dikkate alınarak doğrulanmalıdır.

Özellikle içme suyuyla temas, yüksek yük, özel korozyon koşulları veya emniyet açısından kritik uygulamalarda nihai malzeme, ürün formu ve üretim yöntemi seçiminin ilgili mevzuat ve proje mühendisliği gereksinimleri doğrultusunda yapılması önerilir.