CuSn12Ni2

CuSn12Ni2 Nedir?

CuSn12Ni2, bakır-kalay esaslı ve nikel ilaveli bir döküm bronz alaşımıdır. EN 1982:2024 standardında döküm ürünler için CuSn12Ni2-C / CC484K, ilgili külçe malzemesi için ise CuSn12Ni2-B / CB484K olarak tanımlanır. Çorum Bronz tarafından KUPTİN® Nİ ticari adıyla üretilmekte ve farklı ürün formlarında tedarik edilmektedir.

%11-13 kalay ve %1,5-2,5 nikel içeren yapısı; alaşıma yüksek aşınma direnci, mekanik dayanım, tokluk ve korozyon direnci kazandırır. Bu özellikleri sayesinde CuSn12Ni2; ağır yük, yüksek yüzey basıncı, sürtünme ve korozyon etkilerinin birlikte bulunduğu mühendislik uygulamalarında değerlendirilir.

CuSn12 ile karşılaştırıldığında nikel ilavesi, özellikle mekanik dayanım ve ağır çalışma koşullarındaki kararlılığa katkı sağlar. Ancak nihai alaşım seçimi yalnızca kimyasal bileşime göre değil; çalışma yükü, hız, yağlama koşulları, karşı yüzey malzemesi, sıcaklık, korozyon ortamı ve parça geometrisi birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

CuSn12Ni2 Kimyasal Bileşimi

EN 1982:2024 kapsamında CuSn12Ni2-C / CC484K için temel kimyasal bileşim değerleri şöyledir:

• Cu (Bakır): %84,5-87,5

• Sn (Kalay): %11,0-13,0

• Ni (Nikel): %1,5-2,5

• P (Fosfor): %0,05-0,40

• Pb (Kurşun): en fazla %0,30

• Zn (Çinko): en fazla %0,40

• Fe (Demir): en fazla %0,20

• Mn (Manganez): en fazla %0,20

• Sb (Antimon): en fazla %0,10

• S (Kükürt): en fazla %0,05

• Al (Alüminyum): en fazla %0,01

• Si (Silisyum): en fazla %0,01

Bu alaşımda bakır ve nikel değerleri ayrı bileşenler olarak değerlendirilir; bakır oranı Cu + Ni toplamı şeklinde ifade edilmez.

Kimyasal bileşim alaşımın tanımlanmasında temel kriterlerden biridir. Nihai ürünün sipariş şartlarına uygunluğu ise gerektiğinde üretim lotuna ait kimyasal analiz ve kalite kontrol sonuçları üzerinden doğrulanmalıdır.

Mekanik ve Tipik Fiziksel Özellikler

CuSn12Ni2'nin mekanik özellikleri kullanılan döküm yöntemine göre değişir. EN 1982:2024 kapsamında verilen minimum referans değerler:

• Kum döküm (GS): çekme dayanımı ≥280 MPa, akma dayanımı ≥160 MPa, uzama ≥%12, sertlik ≥85 HBW

• Savurma döküm (GZ): çekme dayanımı ≥280 MPa, akma dayanımı ≥180 MPa, uzama ≥%8, sertlik ≥95 HBW

• Sürekli döküm (GC): çekme dayanımı ≥300 MPa, akma dayanımı ≥180 MPa, uzama ≥%10, sertlik ≥95 HBW

Tipik fiziksel özellikler arasında yaklaşık 8,6 g/cm³ yoğunluk, 0,376 J/(g·K) özgül ısı, 17,5 × 10⁻⁶/K ısıl genleşme katsayısı, 54 W/(m·K) ısıl iletkenlik ve 6,2 MS/m elektriksel iletkenlik yer alır.

Fiziksel değerler tipik referans niteliğindedir ve ürün garantisi olarak değerlendirilmemelidir. Gerçek değerler üretim yöntemi, döküm yapısı, parça kesiti, sıcaklık ve ölçüm koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Çorum Bronz Teknik Değerlendirmesi

CuSn12Ni2'nin öne çıkan özellikleri yüksek aşınma direnci, iyi tokluk, yüksek yüzey basınçlarını taşıma kabiliyeti, kavitasyon direnci ve korozyon dayanımıdır. Bu nedenle özellikle hareketli yüzeylerin yüksek yük altında çalıştığı ve aşınmanın kritik olduğu makine elemanlarında önemli bir nikelli kalay bronzu seçeneğidir.

Çorum Bronz'un üretim ve malzeme tedarik yaklaşımında CuSn12Ni2 yalnızca standart tanımı veya kimyasal bileşimi üzerinden değerlendirilmez. Malzeme ve ürün formunun belirlenmesinde uygulamanın gerçek çalışma koşullarının dikkate alınması gerekir.

Özellikle burç, kaymalı yatak ve dişli uygulamalarında:

• Statik ve dinamik yük,

• Yüzey basıncı,

• Kayma veya dönme hızı,

• Karşı yüzey sertliği ve yüzey kalitesi,

• Yağlama yöntemi,

• Çalışma boşluğu,

• Çalışma sıcaklığı,

• Korozyon ve çevresel koşullar,

• Parça çapı, kesiti ve geometrisi,

• Beklenen servis ömrü

birlikte değerlendirilmelidir.

CuSn12Ni2'nin iyi sürtünme ve aşınma özelliklerine sahip olması, her uygulamada yağlamasız çalışabileceği anlamına gelmez. Yağlayıcı seçimi ve yağlama sistemi; yük, hız, çalışma sıcaklığı, karşı yüzey ve çevresel koşullarla birlikte belirlenmelidir.

Deniz suyuna karşı iyi korozyon direnci gösterebilmekle birlikte nihai malzeme seçimi; ortam bileşimi, sıcaklık, akış hızı, galvanik etkileşimler ve birlikte çalışan diğer malzemeler dikkate alınarak yapılmalıdır.

Talaşlı imalat sırasında da alaşımın yapısına uygun kesici takım, kesme hızı, ilerleme ve soğutma koşullarının seçilmesi önemlidir.

CuSn12Ni2 Kullanım Alanları

CuSn12Ni2; ağır yük, yüksek yüzey basıncı, aşınma ve korozyon etkilerinin birlikte bulunduğu makine ve ekipmanlarda kullanılır.

Başlıca kullanım alanları arasında:

• Ağır yüklü sonsuz dişli çarkları,

• Ağır hizmet tipi dişliler,

• Kaymalı yataklar,

• Kayma elemanları,

• Bronz burçlar,

• Şaft yatakları,

• Yük altında çalışan iş mili somunları,

• Pompa gövdeleri,

• Pompa çarkları,

• Vana ve armatür parçaları,

• Asansör ve yürüyen merdiven tahrik sistemleri,

• Aşınma ve kavitasyona maruz makine parçaları,

• Deniz suyuna maruz kalan uygun makine elemanları

yer almaktadır.

Bu kullanım örnekleri tek başına malzemenin uygulamaya uygun olduğunu göstermez. Özellikle yüksek yük, emniyet veya uzun servis ömrünün kritik olduğu uygulamalarda nihai alaşım seçimi mühendislik şartlarına göre doğrulanmalıdır.

Üretim Teknolojisi ve Ürün Formları

KUPTİN® Nİ CuSn12Ni2, ürün formu, ölçü, parça geometrisi, mekanik beklentiler, çalışma koşulları ve sipariş şartnamesine bağlı olarak farklı döküm yöntemleriyle üretilebilir.

Başlıca üretim yöntemleri:

• Savurma döküm,

• Sürekli döküm,

• Kum döküm,

• Projeye özel döküm

olarak uygulanmaktadır.

CuSn12Ni2 yalnızca teknik resme göre özel döküm parça şeklinde değil, farklı yarı mamul ve ürün formlarında da temin edilebilir.

Başlıca üretim ve satış formları:

• Yuvarlak bronz çubuk,

• Bronz boru,

• Bronz burç,

• İçi boş parça,

• İçi dolu parça,

• Halka,

• Lama,

• Levha,

• Özel kesit,

• Teknik resme göre projeye özel döküm

şeklindedir.

Üretim yönteminin ve başlangıç ürün formunun doğru seçilmesi; malzeme verimliliği, talaşlı imalat payı, mekanik özellikler ve nihai parça maliyeti açısından önem taşır. Nihai ölçüler, toleranslar ve işleme payları sipariş öncesinde değerlendirilmelidir.

Çorum Bronz'dan CuSn12Ni2 Üretimi, Satışı ve Tedariki

Çorum Bronz, CuSn12Ni2-C / CC484K nikelli kalay bronzunda yalnızca üretici olarak değil, aynı zamanda alaşımın farklı ürün formlarında satış ve tedariğini sağlayan bir metal tedarikçisi olarak da hizmet vermektedir.

Üretim kabiliyetlerinin yanı sıra Çorum Bronz Metal Market üzerinden CuSn12Ni2; yuvarlak çubuk, bronz boru, içi boş malzeme, burç, lama, levha ve uygun diğer yarı mamul formlarda müşterilere sunulabilmektedir.

Bu yapı sayesinde ihtiyaçlar:

• Standart veya mevcut ölçülerde hazır malzeme tedariği,

• İhtiyaca göre kesim ve ölçülendirme,

• Boru ve içi boş yarı mamul tedariği,

• Özel çap ve kesit talepleri,

• Teknik resme göre özel döküm,

• Projeye uygun üretim yönteminin belirlenmesi

kapsamında değerlendirilebilir.

Dolayısıyla CuSn12Ni2 ihtiyacı yalnızca sıfırdan özel döküm üretimiyle sınırlı değildir. Talep edilen ölçü ve ürün formu uygun olduğunda hazır veya yarı mamul ürün üzerinden tedarik sağlanabilir; standart ürünlerin karşılamadığı ölçü ve geometrilerde ise Çorum Bronz'un döküm üretim kabiliyetlerinden yararlanılabilir.

Bu yaklaşım, üretim ve Metal Market tedariğinin aynı yapı içerisinde değerlendirilmesini ve uygulamaya uygun ürün formunun seçilmesini sağlar.

CuSn12Ni2 Satın Alma ve Teklif Süreci

CuSn12Ni2 fiyatı ve teslim süresi; talep edilen ürün formuna, çap ve kesit ölçülerine, boru veya içi boş ürünlerde iç ve dış çapa, boya, miktara, üretim yöntemine, özel döküm ihtiyacına ve talep edilen kalite dokümantasyonuna göre değişiklik gösterebilir.

CuSn12Ni2 yuvarlak çubuk, bronz boru, burç, içi boş malzeme, lama, levha ve özel döküm seçenekleri; güncel stok durumu, üretilebilir ölçüler, termin süresi ve fiyat bilgisi için Çorum Bronz ile iletişime geçilebilir.

Standartlar ve Karşılaştırılabilir Kaliteler

CuSn12Ni2 döküm ürünlerinin Avrupa standardındaki temel tanımı EN 1982:2024 CuSn12Ni2-C / CC484K'dır.

CuSn12Ni2-B / CB484K, ilgili külçe tanımıdır ve döküm ürün kalite tanımı olan CuSn12Ni2-C / CC484K ile aynı anlamda kullanılmamalıdır.

Eski DIN 1705 sisteminde döküm yöntemine göre:

• G-CuSn12Ni / 2.1060.01: kum döküm,

• GZ-CuSn12Ni / 2.1060.03: savurma döküm,

• GC-CuSn12Ni / 2.1060.04: sürekli döküm

tanımları kullanılmıştır.

CT2, eski BS 1400 kapsamındaki tarihsel karşılaştırmalı kalite tanımıdır. ISO sistemindeki eski CuSn12Ni2 tanımları da güncel EN kalite kodunun yerine değil, tarihsel veya karşılaştırmalı referans olarak değerlendirilmelidir.

UNS C91700, CuSn12Ni2-C ile karşılaştırılabilen yakın bir Amerikan kalitesidir. Ancak kalay, nikel, fosfor ve diğer element sınırlarında farklılıklar bulunabileceğinden birebir eşdeğer kabul edilmemelidir.

ASTM B427, C91700 dahil dişli bronzu dökümlerini kapsayan bir ürün standardıdır ve doğrudan alaşım kalite adı değildir.

Uluslararası kalite karşılaştırmalarında yalnızca kalite kodlarının benzerliği esas alınmamalı; kimyasal bileşim, mekanik özellikler, döküm yöntemi ve ürün formu birlikte değerlendirilmelidir.

Mühendislik ve Kalite Notu

Bu bölümde verilen kimyasal, mekanik, fiziksel ve uygulamaya yönelik bilgiler CuSn12Ni2 malzeme seçimini, ürün formunun belirlenmesini ve tedarik değerlendirmesini desteklemek amacıyla hazırlanmıştır.

Mekanik özellikler üretim yöntemine göre değişmektedir. Kum döküm, savurma döküm ve sürekli döküm için belirtilen değerler minimum referans değerleridir. Büyük kesitli parçalarda döküm yapısı, parça geometrisi ve numune konumu da elde edilen mekanik sonuçlar üzerinde etkili olabilir.

Nihai ürün özellikleri;

• Sipariş şartnamesi,

• İlgili standart,

• Döküm yöntemi,

• Parça kesiti ve geometrisi,

• Ölçüler ve toleranslar,

• Talaşlı imalat payları,

• Çalışma ve çevre koşulları,

• Üretim lotu,

• Kimyasal analiz,

• Ürün analiz sertifikası,

• Kalite kontrol sonuçları

dikkate alınarak doğrulanmalıdır.

Özellikle emniyet açısından kritik, yüksek yüklü veya özel korozyon koşullarına sahip uygulamalarda nihai malzeme, ürün formu ve üretim yöntemi seçiminin proje mühendisliği gereksinimleri doğrultusunda yapılması önerilir.