CuSn12

CuSn12 Nedir?

CuSn12, bakır ve kalay esaslı, yüksek kalay içeriğine sahip bir döküm bronz alaşımıdır. EN 1982 standardında CuSn12-C / CC483K olarak tanımlanan bu kalite, Çorum Bronz tarafından KUPTİN® 12 ticari adıyla üretilmekte ve farklı ürün formlarında tedarik edilmektedir.

Yaklaşık %11-13 kalay içeriği CuSn12'ye yüksek sertlik, aşınma direnci ve yüksek yüzey basınçları altında çalışma kabiliyeti kazandırır. Bu nedenle alaşım özellikle ağır yük, sürtünme ve düşük kayma hızının birlikte bulunduğu burç, yatak, dişli ve hareket aktarma uygulamalarında değerlendirilir.

CuSn12 seçiminde çalışma yükü, yüzey basıncı, kayma hızı, yağlama yöntemi, karşı yüzey özellikleri, sıcaklık ve parça geometrisi birlikte değerlendirilerek uygulamaya uygun malzeme ve ürün formu belirlenir.

CuSn12 Kimyasal Bileşimi

EN 1982 kapsamında CuSn12-C / CC483K için temel kimyasal bileşim değerleri şöyledir:

• Cu (Bakır): %85,5-88,5

• Sn (Kalay): %11,0-13,0

• Ni (Nikel): en fazla %2,0

• P (Fosfor): en fazla %0,6

• Pb (Kurşun): en fazla %0,7

• Zn (Çinko): en fazla %0,5

• Fe (Demir): en fazla %0,2

• Mn (Manganez): en fazla %0,2

• Sb (Antimon): en fazla %0,15

• S (Kükürt): en fazla %0,05

• Al (Alüminyum): en fazla %0,01

• Si (Silisyum): en fazla %0,01

CuSn12-C kalite tanımında bakır ve nikel ayrı elementler olarak değerlendirilir. Kimyasal uygunluk, üretim lotuna ait analiz sertifikası ve sipariş şartnamesiyle birlikte doğrulanarak teknik izlenebilirlik sağlanır.

Mekanik Özellikler

CuSn12'nin mekanik özellikleri kullanılan döküm yöntemine, parça kesitine ve üretim koşullarına göre değişir.

EN 1982 kapsamında sürekli döküm ürünlerde minimum çekme dayanımı yaklaşık 300 MPa, savurma döküm ürünlerde ise yaklaşık 280 MPa seviyesindedir. Akma dayanımı, uzama ve sertlik değerleri de uygulanan üretim yöntemine göre değerlendirilir.

Yüksek kalay oranı CuSn12'nin sertlik ve aşınma performansını destekler. Özellikle yüzey basıncının yüksek olduğu hareketli makine elemanlarında bu mekanik karakter önemli avantaj sağlar.

Tipik Fiziksel Özellikler

CuSn12 için kullanılan tipik fiziksel referans değerleri:

• Yoğunluk: yaklaşık 8,72 g/cm³

• Isıl iletkenlik: yaklaşık 55 W/(m·K)

• Isıl genleşme katsayısı: yaklaşık 19 × 10⁻⁶/K

seviyesindedir.

Bu değerler mühendislik değerlendirmelerinde referans olarak kullanılır. Ürün formu, döküm yapısı, sıcaklık ve ölçüm koşulları nihai fiziksel değerler üzerinde etkili olabilir.

Çorum Bronz Teknik Değerlendirmesi

CuSn12'nin temel avantajları yüksek sertlik, aşınma direnci, yüksek yüzey basınçlarını taşıma kabiliyeti ve iyi kayma davranışıdır.

Özellikle burç, kaymalı yatak, dişli, kızak ve hareket aktarma sistemlerinde malzeme seçiminde:

• Statik ve dinamik yük,

• Yüzey basıncı,

• Kayma veya dönme hızı,

• Karşı yüzey sertliği,

• Yüzey pürüzlülüğü,

• Yağlama tipi,

• Çalışma boşluğu,

• Çalışma sıcaklığı,

• Parça çapı ve kesiti,

• Beklenen servis ömrü

birlikte değerlendirilir.

CuSn12, uygun yağlama ve karşı yüzey koşullarıyla yüksek yük altında güvenilir bir çalışma karakteri sunar. Yüksek kalay içeriği özellikle sürtünme ve aşınmanın belirleyici olduğu uygulamalarda alaşımın tercih edilmesini destekler.

CuSn10 ile karşılaştırıldığında CuSn12, benzer üretim koşullarında daha yüksek sertlik ve aşınma direnci sağlayabilir. Bu özellik, yüksek yüzey basınçları ve uzun süreli sürtünmeli çalışma gerektiren uygulamalarda önemli bir seçim kriteridir.

CuSn12 Kullanım Alanları

CuSn12, ağır hizmet koşullarında çalışan makine ve hareket aktarma elemanlarında yaygın olarak kullanılır.

Başlıca kullanım alanları:

• Ağır hizmet tipi kaymalı yataklar,

• Bronz burçlar,

• Sonsuz dişli çarkları,

• Helisel dişliler,

• Dişli ve redüktör elemanları,

• Mil ve iş mili somunları,

• Kaplin ve kavrama parçaları,

• Kızaklar,

• Kayma plakaları,

• Aşınma plakaları,

• Piston pimi burçları,

• Pompa parçaları,

• Vana ve armatür bileşenleri,

• Hidrolik sistem parçaları

şeklindedir.

Özellikle yüksek yüzey basıncı ile düşük kayma hızının birlikte bulunduğu uygulamalar, CuSn12'nin güçlü olduğu çalışma alanları arasındadır.

Üretim Teknolojisi ve Ürün Formları

KUPTİN® 12 CuSn12, ürün geometrisi, ölçü, mekanik beklentiler ve kullanım koşullarına bağlı olarak farklı döküm teknolojileriyle üretilebilir.

Başlıca üretim yöntemleri:

• Savurma döküm,

• Sürekli döküm,

• Kum döküm,

• Projeye özel döküm

şeklindedir.

Savurma döküm yöntemi özellikle büyük çaplı bronz boru, halka ve burç taslaklarında; sürekli döküm ise düzenli kesitli çubuk ve yarı mamul üretiminde etkin çözümler sunar.

CuSn12 başlıca şu ürün formlarında temin edilebilir:

• Yuvarlak bronz çubuk,

• Bronz boru,

• İçi boş bronz malzeme,

• Bronz burç taslağı,

• Lama,

• Levha,

• Halka,

• İçi dolu özel döküm parça,

• Teknik resme göre projeye özel döküm

Üretim yöntemi ve başlangıç ürün formu; malzeme verimliliği, talaşlı imalat payı, hedeflenen mekanik özellikler ve nihai parça maliyeti birlikte değerlendirilerek seçilir.

Çorum Bronz'dan CuSn12 Üretimi, Satışı ve Tedariki

Çorum Bronz, CuSn12-C / CC483K kalay bronzunda üretici olarak hizmet vermesinin yanı sıra, Metal Market yapısı üzerinden farklı ürün formlarının satış ve tedariğini de sağlamaktadır.

Bu yapı sayesinde müşterilerin CuSn12 ihtiyaçları:

• Standart ölçülerde hazır malzeme,

• Yuvarlak bronz çubuk,

• Bronz boru,

• İçi boş malzeme,

• Burç taslağı,

• Lama ve levha,

• Boy kesim,

• Özel iç ve dış çap,

• Teknik resme göre özel döküm

seçenekleriyle karşılanabilir.

Hazır ve yarı mamul ürünler Metal Market üzerinden temin edilirken, standart ürünlerin dışındaki ölçü ve geometriler Çorum Bronz'un döküm üretim kabiliyetleriyle projeye özel olarak hazırlanabilir.

CuSn12 Satın Alma ve Teklif Süreci

CuSn12 fiyatı ve teslim süresi;

• Ürün formu,

• Çap ve kesit,

• Boru ürünlerde iç ve dış çap,

• Boy,

• Miktar,

• Döküm yöntemi,

• Kesim ihtiyacı,

• Özel üretim gereksinimi,

• Kalite dokümantasyonu

gibi parametrelere göre belirlenir.

CuSn12 bronz çubuk, boru, burç, içi boş malzeme, lama, levha ve özel döküm seçenekleri için güncel stok, üretilebilir ölçüler, termin süresi ve fiyat bilgisi Çorum Bronz üzerinden değerlendirilebilir.

Standartlar ve Karşılaştırılabilir Kaliteler

CuSn12 döküm ürünlerinin temel Avrupa tanımı EN 1982 CuSn12-C / CC483K'dır. İlgili külçe tanımı ise CuSn12-B / CB483K olarak kullanılır.

Başlıca karşılaştırmalı tanımlar:

• EN 1982: CuSn12-C / CC483K

• Külçe: CuSn12-B / CB483K

• Eski DIN: G-CuSn12 / 2.1052.01

• Eski BS 1400: PB2

• Yakın UNS: C90800

şeklindedir.

Uluslararası kalite karşılaştırmalarında kimyasal bileşim, ürün formu, döküm yöntemi ve mekanik özellikler birlikte değerlendirilerek proje şartlarına uygun malzeme seçimi yapılır.

Mühendislik ve Kalite Notu

Bu bölümde verilen bilgiler CuSn12 malzeme seçimini, üretim yönteminin belirlenmesini, uygun ürün formunun seçilmesini ve tedarik sürecini desteklemek amacıyla hazırlanmıştır.

Nihai ürün değerlendirmesinde:

• Sipariş şartnamesi,

• Kimyasal bileşim,

• İlgili standart,

• Döküm yöntemi,

• Parça kesiti ve geometrisi,

• Ölçüler ve toleranslar,

• Talaşlı imalat payları,

• Çalışma yükü,

• Yağlama ve ortam koşulları,

• Üretim lotu,

• Kimyasal analiz sertifikası,

• Mekanik test sonuçları,

• Kalite kontrol kayıtları

birlikte dikkate alınır.

Bu yaklaşım, CuSn12 ürününün gerçek çalışma şartlarına uygun teknik özelliklerle üretilmesini ve doğru ürün formuyla tedarik edilmesini destekler.