CuSn7Zn4Pb7

CuSn7Zn4Pb7 Nedir?

CuSn7Zn4Pb7, yaygın ticari adıyla RG7, bakır esaslı; kalay, çinko ve kurşun içeren çok bileşenli bir kızıl bronz döküm alaşımıdır. EN 1982 standardında döküm ürünler için CuSn7Zn4Pb7-C / CC493K, ilgili külçe malzemesi için ise CuSn7Zn4Pb7-B / CB493K olarak tanımlanır. Çorum Bronz tarafından KUPTİN® R7 ticari adıyla üretilmekte ve farklı ürün formlarında tedarik edilmektedir.

Alaşımdaki kalay mekanik dayanım ve aşınma davranışına, çinko dökülebilirliğe, kurşun ise talaşlı işlenebilirliğe, karşı yüzeye uyum sağlama kabiliyetine ve yataklama uygulamalarında küçük yabancı parçacıkları bünyesine gömebilme davranışına katkıda bulunur.

Bu özelliklerin birleşimi CuSn7Zn4Pb7'yi özellikle orta yüklü kaymalı yataklar, bronz burçlar, kılavuz elemanları ve genel makine parçaları için yaygın kullanılan bir kızıl bronz haline getirir.

CuSn7Zn4Pb7 Kimyasal Bileşimi

EN 1982 kapsamında CuSn7Zn4Pb7-C / CC493K için temel kimyasal bileşim değerleri şöyledir:

• Cu + Ni: %81,0-85,0

• Sn (Kalay): %6,0-8,0

• Zn (Çinko): %2,0-5,0

• Pb (Kurşun): %5,0-8,0

• Ni (Nikel): en fazla %2,0

• Fe (Demir): en fazla %0,20

• P (Fosfor): en fazla %0,10

• S (Kükürt): en fazla %0,10

• Sb (Antimon): en fazla %0,30

• Al (Alüminyum): en fazla %0,01

• Si (Silisyum): en fazla %0,01

Burada dikkat edilmesi gereken teknik nokta, standartta verilen ana bakır değerinin nikeli de içermesidir. Bu nedenle %81,0-85,0 aralığı yalnızca saf Cu miktarı olarak değerlendirilmemelidir.

Kimyasal bileşim alaşımın tanımlanmasındaki temel kriterlerden biridir. Nihai ürünün sipariş şartlarına uygunluğu gerektiğinde üretim lotuna ait kimyasal analiz, ürün analiz sertifikası ve kalite kontrol sonuçları üzerinden doğrulanmalıdır.

Mekanik ve Tipik Fiziksel Özellikler

CuSn7Zn4Pb7'nin mekanik özellikleri uygulanan döküm yöntemine göre değişir. EN 1982 kapsamındaki minimum referans değerleri şöyledir:

• Kum döküm (GS): çekme dayanımı ≥230 MPa, akma dayanımı ≥120 MPa, uzama ≥%15, sertlik ≥60 HBW

• Kokil döküm (GM): çekme dayanımı ≥230 MPa, akma dayanımı ≥120 MPa, uzama ≥%12, sertlik ≥60 HBW

• Savurma döküm (GZ): çekme dayanımı ≥260 MPa, akma dayanımı ≥120 MPa, uzama ≥%12, sertlik ≥70 HBW

• Sürekli döküm (GC): çekme dayanımı ≥260 MPa, akma dayanımı ≥120 MPa, uzama ≥%12, sertlik ≥70 HBW

Tipik fiziksel özellikler arasında yaklaşık 8,8 g/cm³ yoğunluk, 0,356 J/(g·K) özgül ısı, 18-18,5 × 10⁻⁶/K ısıl genleşme katsayısı, üretim ve ölçüm koşullarına bağlı olarak yaklaşık 47-64 W/(m·K) ısıl iletkenlik ve 7,5 MS/m elektriksel iletkenlik yer alır.

Bu fiziksel değerler EN 1982 kapsamında garanti edilen mekanik kabul değerleri değil, tipik teknik referanslardır. Gerçek değerler kimyasal bileşim, üretim yöntemi, ürün kesiti, sıcaklık ve ölçüm koşullarına göre değişebilir.

Çorum Bronz Teknik Değerlendirmesi

CuSn7Zn4Pb7'nin öne çıkan özellikleri iyi kayma ve yataklama davranışı, aşınma direnci, çok iyi talaşlı işlenebilirlik, karşı yüzeye uyum kabiliyeti ve uygun korozyon dayanımıdır.

RG7'nin önemli avantajlarından biri, mekanik özellikler ile yataklama davranışı arasında dengeli bir yapı sunmasıdır. Kurşun içeriği özellikle talaşlı işlenebilirliği ve yüzeye uyum kabiliyetini geliştirirken, geçici yağlama yetersizliklerinin bulunduğu koşullara karşı göreceli tolerans sağlayabilir.

Çorum Bronz'un üretim ve malzeme tedarik yaklaşımında CuSn7Zn4Pb7 yalnızca alaşım kodu veya kimyasal bileşim üzerinden değerlendirilmez. Özellikle burç ve kaymalı yatak uygulamalarında:

• Statik ve dinamik yük,

• Yüzey basıncı,

• Kayma veya dönme hızı,

• Karşı yüzey sertliği,

• Karşı yüzey kalitesi,

• Yağlama yöntemi,

• Çalışma boşluğu,

• Çalışma sıcaklığı,

• Parça çapı ve kesiti,

• Korozyon ve çevresel koşullar,

• Beklenen servis ömrü

birlikte değerlendirilmelidir.

Kurşun içeriği RG7'yi kendiliğinden yağlayıcı bir bronz haline getirmez. Alaşımın geçici yağlama yetersizliklerine karşı belirli bir tolerans gösterebilmesi, sürekli veya kontrolsüz yağlamasız çalışma için uygun olduğu anlamına gelmez.

Deniz suyu veya tuzlu su ortamlarında kullanılması planlandığında sıcaklık, akış hızı, suyun kimyasal bileşimi, galvanik eşleşme ve birlikte çalışan diğer malzemeler ayrıca değerlendirilmelidir.

İçme suyuyla temas eden uygulamalarda ise alaşımın kurşun içermesi nedeniyle yalnızca RG7 kalite adı yeterli kabul edilmemeli; yürürlükteki mevzuat, izin verilen kurşun salımı ve gerekli ürün onayları ayrıca doğrulanmalıdır.

CuSn7Zn4Pb7 Kullanım Alanları

CuSn7Zn4Pb7; iyi yataklama özellikleri, aşınma direnci ve işlenebilirliğin birlikte önemli olduğu makine ve ekipmanlarda yaygın olarak kullanılır.

Başlıca kullanım alanları arasında:

• Orta yüklü kaymalı yataklar,

• Bronz burçlar,

• Yatak kovanları,

• Kılavuz burçları,

• Hidrolik silindir kılavuzları,

• Elektrik motoru yatakları,

• Pompa gövdeleri,

• Pompa çarkları ve pervaneleri,

• Vana ve sürgü parçaları,

• Kayma ve baskı elemanları,

• Kızaklar,

• Aşınma plakaları,

• Genel makine parçaları,

• Aşınmaya maruz kalan hareketli elemanlar

yer almaktadır.

Özellikle orta yük seviyelerinde çalışan burç ve kaymalı yatak uygulamaları, RG7'nin işlenebilirlik, yüzeye uyum, aşınma ve kayma özelliklerinden yararlanılan temel kullanım alanlarıdır.

Bu kullanım örnekleri tek başına malzemenin uygulamaya uygun olduğunu göstermez. Yük, hız, çalışma sıcaklığı, yağlama ve ortam koşullarının kritik olduğu uygulamalarda nihai alaşım seçimi mühendislik gereksinimlerine göre doğrulanmalıdır.

Üretim Teknolojisi ve Ürün Formları

KUPTİN® R7 CuSn7Zn4Pb7, ürün formu, ölçü, parça geometrisi, gerekli mekanik özellikler ve sipariş şartnamesine bağlı olarak farklı döküm yöntemleriyle üretilebilir.

Başlıca üretim yöntemleri:

• Kum döküm,

• Kokil döküm,

• Savurma döküm,

• Sürekli döküm,

• Projeye özel döküm

olarak uygulanabilir.

CuSn7Zn4Pb7 yalnızca teknik resme göre özel döküm parça olarak değil, farklı yarı mamul ve ürün formlarında da temin edilebilir.

Başlıca üretim ve satış formları:

• Yuvarlak bronz çubuk,

• Bronz boru,

• Bronz burç,

• İçi boş parça,

• İçi dolu parça,

• Halka,

• Lama,

• Levha,

• Özel kesit,

• Teknik resme göre özel döküm

şeklindedir.

Üretim yönteminin belirlenmesinde ürün geometrisi ve ölçüsünün yanı sıra istenen mekanik özellikler, işleme payı, üretim miktarı ve çalışma koşulları da dikkate alınmalıdır. Nihai ölçüler, toleranslar ve talaşlı imalat payları sipariş öncesinde değerlendirilmelidir.

Çorum Bronz'dan CuSn7Zn4Pb7 Üretimi, Satışı ve Tedariki

Çorum Bronz, CuSn7Zn4Pb7-C / CC493K RG7 kızıl bronzunda yalnızca üretici olarak değil, aynı zamanda alaşımın farklı ürün formlarında satış ve tedariğini sağlayan bir metal tedarikçisi olarak da hizmet vermektedir.

Üretim kabiliyetlerinin yanı sıra Çorum Bronz Metal Market üzerinden RG7; yuvarlak bronz çubuk, bronz boru, içi boş malzeme, burç, lama, levha ve uygun diğer yarı mamul formlarda müşterilere sunulabilmektedir.

Bu yapı sayesinde ihtiyaçlar:

• Standart veya mevcut ölçülerde hazır malzeme tedariği,

• İhtiyaca göre boy kesim ve ölçülendirme,

• Bronz boru ve içi boş malzeme tedariği,

• Bronz burç ve yatak taslağı tedariği,

• Yuvarlak çubuk, lama ve levha tedariği,

• Özel çap ve kesit talepleri,

• Teknik resme göre özel döküm,

• Projeye uygun üretim yönteminin belirlenmesi

kapsamında değerlendirilebilir.

Dolayısıyla RG7 ihtiyacı yalnızca sıfırdan özel döküm üretimiyle sınırlı değildir. Talep edilen ölçü ve ürün formunun uygun olması halinde hazır veya yarı mamul ürün üzerinden tedarik sağlanabilir; standart ürünlerin karşılamadığı ölçü ve geometrilerde ise Çorum Bronz'un döküm üretim kabiliyetlerinden yararlanılabilir.

Bu yaklaşım, üretim ile Metal Market tedariğinin aynı yapı içerisinde değerlendirilmesini ve proje için teknik ve ekonomik açıdan uygun ürün formunun seçilmesini sağlar.

CuSn7Zn4Pb7 Satın Alma ve Teklif Süreci

CuSn7Zn4Pb7 fiyatı ve teslim süresi; talep edilen ürün formuna, çap ve kesit ölçülerine, boru veya içi boş ürünlerde iç ve dış çapa, boya, toplam miktara, üretim yöntemine, özel döküm ihtiyacına ve talep edilen kalite dokümantasyonuna göre değişiklik gösterebilir.

RG7 bronz çubuk, bronz boru, burç, içi boş malzeme, lama, levha ve özel döküm seçenekleri; güncel stok durumu, üretilebilir ölçüler, termin süresi ve fiyat bilgisi için Çorum Bronz ile iletişime geçilebilir.

Standartlar ve Karşılaştırılabilir Kaliteler

CuSn7Zn4Pb7 döküm ürünlerinin Avrupa standardındaki temel tanımı EN 1982 CuSn7Zn4Pb7-C / CC493K'dır.

CuSn7Zn4Pb7-B / CB493K, ilgili külçe tanımıdır ve nihai döküm ürün kalite tanımı olan CuSn7Zn4Pb7-C / CC493K ile aynı anlamda kullanılmamalıdır.

Eski DIN 1705 sisteminde üretim yöntemine göre:

• G-CuSn7ZnPb / 2.1090.01: döküm,

• GZ-CuSn7ZnPb / 2.1090.03: savurma döküm,

• GC-CuSn7ZnPb / 2.1090.04: sürekli döküm

tanımları kullanılmıştır.

GB-CuSn7ZnPb / 2.1091 ise eski DIN sistemindeki külçe tanımıdır.

Amerikan standart sisteminde UNS C93200 / SAE 660, RG7 ile kullanım özellikleri ve bileşim yapısı bakımından karşılaştırılabilen yakın kalitelerden biridir. Ancak kimyasal bileşim sınırlarında farklılıklar bulunduğundan CuSn7Zn4Pb7-C / CC493K ile otomatik olarak birebir eşdeğer kabul edilmemelidir.

ASTM B505/B505M sürekli döküm, ASTM B271/B271M savurma döküm ve ASTM B584 bakır alaşımı dökümleri için kullanılan ürün standartlarıdır. ASTM numaraları doğrudan bir alaşım kalite adı değildir; siparişlerde kullanılacak UNS kalitesi, üretim yöntemi, ürün formu ve teslim koşulları ayrıca belirtilmelidir.

Uluslararası kalite karşılaştırmalarında yalnızca alaşım kodlarının benzerliği esas alınmamalı; kimyasal bileşim, mekanik özellikler, ürün formu, üretim yöntemi ve proje şartnamesi birlikte değerlendirilmelidir.

Mühendislik ve Kalite Notu

Bu bölümde verilen kimyasal, mekanik, fiziksel ve uygulamaya yönelik bilgiler CuSn7Zn4Pb7 malzeme seçimini, ürün formunun belirlenmesini ve tedarik değerlendirmesini desteklemek amacıyla hazırlanmıştır.

Mekanik özellikler kullanılan döküm yöntemine göre değişmektedir. Kum döküm, kokil döküm, savurma döküm ve sürekli döküm için belirtilen minimum değerler birbirinden bağımsız olarak değerlendirilmelidir. Parça kesiti ve döküm yapısı da nihai mekanik özellikler üzerinde etkili olabilir.

Nihai ürün özellikleri;

• Sipariş şartnamesi,

• İlgili standart,

• Döküm yöntemi,

• Parça kesiti ve geometrisi,

• Ölçüler ve toleranslar,

• Talaşlı imalat payları,

• Çalışma ve çevre koşulları,

• Üretim lotu,

• Kimyasal analiz,

• Ürün analiz sertifikası,

• Kalite kontrol sonuçları

dikkate alınarak doğrulanmalıdır.

Özellikle içme suyuyla temas, özel korozyon ortamları, yüksek yük veya emniyet açısından kritik uygulamalarda nihai malzeme, ürün formu ve üretim yöntemi seçiminin ilgili mevzuat ve proje mühendisliği gereksinimleri doğrultusunda yapılması önerilir.